Prestatiedenken in zorg & welzijn

Prestatiedenken is een methodische aanpak waarin de opdrachtgever de beste expert, de opdrachtnemer, kan herkennen door de wijze waarop hij invulling geeft aan een opdracht. Daarbij brengt de expert prestaties, ook wel de beoogde resultaten, van het (welzijns)werk in kaart voor de opdrachtgever. Experts hebben immers de kennis om dit op de juiste manier in te vullen, de opdrachtgever vaak niet. De opdrachtgever faciliteert de expert door duidelijke kaders te schetsen: zij formuleren de doelstelling van de opdracht. Wat willen we bereiken? Zo ligt de focus van de filosofie ‘prestatiedenken’ op het bereiken van maximale waarde toevoeging van alle betrokken partijen, transparantie in het samenwerkingsproces en het minimaliseren van de risico’s bij uitvoering en oplevering van resultaten.

Dit klinkt nog vrij ingewikkeld. Feitelijk gezien betekent het ‘denken in prestaties’. Dit is nodig omdat het pad dat we met de transities gezamenlijk zijn ingeslagen van aanbieders én gemeenten vraagt om meer samen te gaan werken. Niet alleen in de uitvoering, maar ook in het stuk dat daarvóór komt: de opdrachtformulering.

Opdrachtformulering: wat en hoe?

De doelstelling van de opdracht moet je zo hoog mogelijk formuleren, op het ‘wat-niveau’: wat willen we bereiken met deze opdracht? Een doelstelling kan bijvoorbeeld zijn: ‘het verhogen van het aantal zelfstandig redzame inwoners in onze gemeente’. Het hoog en abstract formuleren van een doelstelling geeft veel ruimte en vrijheid bij de invulling van het ‘hoe’. De doelstelling op ‘wat-niveau’ wordt vaak geformuleerd door de opdrachtgever, bijvoorbeeld de gemeente.

Het ‘hoe-niveau’ van de opdracht wordt, conform de filosofie van het prestatiedenken, geformuleerd door de opdrachtnemer. Een opdrachtnemer kan een welzijnsorganisatie zijn of een samenwerkingsverband tussen meerdere organisaties in het sociale domein binnen een bepaald gebied. Opdrachtnemers focussen op het formuleren van de daadwerkelijke prestaties en de invulling van de uitvoering om hiertoe te komen. Zij zijn immers de experts!

Hoe geven we de opdracht vorm? Is dit een prestatiegerichte opdrachtformulering? Wie helpt ons bij de uitvoering hiervan? Dit zijn vragen die opdrachtnemers kunnen hebben bij het formuleren van de prestaties. Het is aan opdrachtgevers en opdrachtnemers om hun krachten te bundelen, om sámen op zoek te gaan naar de juiste oplossing voor het vraagstuk in eigen gemeente.

Goede onderlinge afspraken

Het is belangrijk om de opdracht goed af te bakenen, maar de opdrachtnemer ook voldoende invullingsvrijheid te geven. Je wilt namelijk voorkomen dat de opdrachtnemer passief wordt en hierdoor de kwaliteit van het uitgevoerde werk in het gedrang komt. Wanneer er heldere afspraken worden gemaakt kan ten volle gebruik worden gemaakt van de kwaliteiten en expertise van de opdrachtnemer.

Aannames en dominante informatie

Bij prestatiedenken is het voor de opdrachtgever niet meer belangrijk hoe de opdracht precies invulling krijgt. Daar zijn de experts expert voor. Wat wél belangrijk is, is vragen hoe de opdrachtnemers denken de juiste invulling te kunnen geven aan de opdracht. Hoe zorgt de opdrachtnemer dat de juiste stappen worden gezet? Welke ervaring heeft de opdrachtnemer hierin? Waarom denkt de opdrachtnemer dat deze aanpak het gewenste resultaat zal leveren? Ofwel: hoe kunnen wij, als opdrachtgever, aannemen dat jullie, als opdrachtnemer, de opdracht goed uitvoeren?

Dit klinkt wellicht als ‘control’ en welzijn oude stijl. Niets is minder waar. De focus ligt op de grote lijnen, op de dominante informatie die nodig is om de voortgang van het traject voldoende te kunnen monitoren. Experts moeten daarbij de ruimte krijgen om met hun kennis en expertise aan te kunnen geven wat de juiste invulling is van bepaalde stappen in de opdracht.

Het is een kwestie van de juiste balans vinden. Je wil als opdrachtgever het gevoel krijgen van ‘het zit wel goed’, maar ook durven loslaten. En als opdrachtnemer moet je de ruimte krijgen voor eigen invulling, maar ook je visie en aanpak goed weten te onderbouwen. Onderbouwing op basis van ervaring, feiten en onderzoek. Zo komen we samen tot resultaat. En tot de juiste invulling van de juist geformuleerde prestaties.

Vier fasen van het implementatieproces presentatiedenken
Vier fasen van het implementatieproces prestatiedenken

Meer weten?

Benieuwd naar wat deze vier fasen van het implementatieproces prestatiedenken precies inhouden en hoe u ze zou kunnen toepassen? Neem dan contact op met Melissa Jansen (015-760 01 00).